Khoa học tàng hình
Áo choàng tàng hình có thật không: khoa học hôm nay nói gì
Áo tàng hình như phim chưa tồn tại. Phòng thí nghiệm mới che được vật nhỏ, ở một dải bước sóng hẹp, từ vài góc nhìn, bằng siêu vật liệu, thấu kính hoặc camera.
Wiki · tanghinh.com
Những thứ ta không nhìn thấy — và vì sao
Cẩm nang về sự vô hình: khoa học áo tàng hình và siêu vật liệu, nguỵ trang và sinh vật trong suốt, thứ mắt người không thấy, ninja và thích khách trong sử, mực vô hình và mật thư, người vô hình trong truyện, ẩn mình trên mạng, vũ trụ vô hình và thế giới vi mô.
Mở app Tàng HìnhLẻn qua lính gác, núp bóng tối, lấy ngọc rồi biến mất›
Danh mục
Bài mới
Khoa học tàng hình
Khoa học tàng hình
Siêu vật liệu (metamaterial) là gì và bẻ cong ánh sáng thế nào
Siêu vật liệu là vật liệu nhân tạo ghép từ cấu trúc nhỏ hơn bước sóng, tạo được chiết suất âm và dẫn ánh sáng đi vòng — nền tảng của mọi ý tưởng tàng hình bằng
Khoa học tàng hình
Áo tàng hình vi sóng Duke 2006 và John Pendry: thí nghiệm đầu tiên
Năm 2006, Đại học Duke và John Pendry dựng vòng siêu vật liệu dẫn vi sóng vòng quanh ống đồng — áo tàng hình đầu tiên đo được, nhưng chỉ hai chiều, một tần số.
Khoa học tàng hình
Tàng hình bằng thấu kính: thí nghiệm Rochester 2014 hoạt động ra sao
Năm 2014, John Howell và Joseph Choi xếp bốn thấu kính thường để giấu vật mà cảnh phía sau không méo — chạy với ánh sáng trắng, nhưng chỉ ở một vùng góc nhỏ.
Khoa học tàng hình
Vì sao vật trong suốt vẫn nhìn thấy được: chiết suất giải thích
Vật trong suốt vẫn lộ ra vì chiết suất khác không khí: ánh sáng bị bẻ cong, hắt lại ở bề mặt, tách màu ở mép. Chiết suất khớp môi trường thì vật gần như biến mấ
Khoa học tàng hình
Làm thuỷ tinh biến mất trong dầu ăn: thí nghiệm tàng hình tại nhà
Thuỷ tinh borosilicat biến mất trong dầu ăn vì cùng chiết suất khoảng 1,47. Cách làm từng bước, lưu ý an toàn, vì sao ly thường không biến mất và viền màu Chris
Khoa học tàng hình
Camera ảnh nhiệt thấy gì và vì sao tấm kính chặn được nó
Camera ảnh nhiệt đo hồng ngoại 8–14 micromet mà mọi vật tự phát theo nhiệt độ. Kính thường hấp thụ dải sóng này nên camera chỉ thấy mặt kính, không thấy phía sa
🔬 Khoa học tàng hình
Xem cả 10 bài ›
Khoa học tàng hình
Áo choàng tàng hình có thật không: khoa học hôm nay nói gì
Áo tàng hình như phim chưa tồn tại. Phòng thí nghiệm mới che được vật nhỏ, ở một dải bước sóng hẹp, từ vài góc nhìn, bằng siêu vật liệu, thấu kính hoặc camera.
Khoa học tàng hình
Siêu vật liệu (metamaterial) là gì và bẻ cong ánh sáng thế nào
Siêu vật liệu là vật liệu nhân tạo ghép từ cấu trúc nhỏ hơn bước sóng, tạo được chiết suất âm và dẫn ánh sáng đi vòng — nền tảng của mọi ý tưởng tàng hình bằng
Khoa học tàng hình
Áo tàng hình vi sóng Duke 2006 và John Pendry: thí nghiệm đầu tiên
Năm 2006, Đại học Duke và John Pendry dựng vòng siêu vật liệu dẫn vi sóng vòng quanh ống đồng — áo tàng hình đầu tiên đo được, nhưng chỉ hai chiều, một tần số.
🦋 Nguỵ trang ở động vật
Xem cả 10 bài ›
Nguỵ trang ở động vật
Lưng tối bụng sáng (countershading) là gì: quy luật Thayer giải thích
Lưng tối bụng sáng là kiểu màu bù trừ bóng đổ của ánh sáng trời, làm con vật trông phẳng và lẫn vào nền. Abbott Thayer mô tả quy luật này năm 1896.
Nguỵ trang ở động vật
Bướm lá khô Kallima: loài bướm giả chiếc lá đến từng đường gân
Bướm lá khô Kallima khép cánh trông như chiếc lá chết có cuống, gân giữa và vết mốc, mở cánh lại rực xanh cam. Loài này có ở rừng ẩm miền Bắc Việt Nam.
Nguỵ trang ở động vật
Bọ ngựa hoa phong lan: nguỵ trang để trốn hay giả hoa để dụ mồi
Bọ ngựa hoa phong lan không giả một loài hoa cụ thể. Nghiên cứu năm 2014 cho thấy nó hút côn trùng thụ phấn tới gần còn hơn hoa thật, rồi bắt làm mồi.
🪼 Sinh vật trong suốt
Xem cả 10 bài ›
Sinh vật trong suốt
Ếch thuỷ tinh: loài ếch giấu máu vào gan khi ngủ để trong suốt
Ếch thuỷ tinh có bụng trong suốt thấy cả tim. Nghiên cứu năm 2022 trên Science cho thấy khi ngủ chúng dồn khoảng 89% hồng cầu vào gan để trong hơn 2–3 lần.
Sinh vật trong suốt
Bướm cánh kính Greta oto: vì sao cánh trong suốt mà không loá
Bướm cánh kính Greta oto có cánh trong như kính nhờ vảy biến thành lông mảnh và lớp trụ nano chống phản chiếu, chỉ phản xạ khoảng 2% ánh sáng nhìn thấy.
Sinh vật trong suốt
Cá barreleye: con cá có đầu trong suốt và đôi mắt xoay được
Cá barreleye sống ở độ sâu 600–800 m, đầu phủ khiên trong suốt chứa mắt ống xanh lục xoay được. Đầu trong suốt chỉ được biết năm 2009 nhờ robot lặn MBARI.
👁️ Thứ mắt người không thấy
Xem cả 10 bài ›
Thứ mắt người không thấy
Mắt người thấy được ánh sáng nào: phổ khả kiến và giới hạn của mắt
Mắt người chỉ thấy bước sóng khoảng 380–750 nanomet, từ tím tới đỏ — một lát mỏng của phổ điện từ. Vì sao đúng khúc này, ba loại tế bào nón và loài vật thấy phổ
Thứ mắt người không thấy
Điểm mù trên võng mạc là gì: tự kiểm tra bằng một tờ giấy
Mỗi mắt có một điểm mù nơi dây thần kinh thị giác đi ra khỏi võng mạc. Não tự vá lỗ hổng nên ta không thấy. Cách tự kiểm bằng tờ giấy, dấu cộng và chấm đen.
Thứ mắt người không thấy
Tia hồng ngoại: thí nghiệm của Herschel năm 1800 và ứng dụng hôm nay
Năm 1800, William Herschel đặt nhiệt kế ngoài màu đỏ của quang phổ và tìm ra tia hồng ngoại, nay có trong điều khiển tivi, cáp quang, vệ tinh thời tiết, kính Ja
🥷 Ninja & thích khách
Xem cả 10 bài ›
Ninja & thích khách
Ninja có thật không: sử liệu nói gì và đâu là truyền thuyết
Ninja có thật: Nhật thời chiến quốc có shinobi chuyên do thám, đột nhập, phóng hoả. Áo đen, phi tiêu, phép tàng hình là truyền thuyết thêm vào từ thời Edo trở đ
Ninja & thích khách
Iga và Kōga: hai vùng đất của shinobi và lịch sử thật của họ
Iga (tỉnh Mie) và Kōka (tỉnh Shiga) là hai vùng núi tự quản sinh ra shinobi. Chiến tranh Tenshō Iga, chuyến vượt Iga 1582 và vì sao chuyện Iga đấu Kōga là hư cấ
Ninja & thích khách
Bansenshūkai và các sách ninja thời Edo: shinobi thật học gì
Bansenshūkai (1676) là bộ sách ninja đầy đủ nhất, cùng Shōninki (1681) và Shinobi Hiden. Nội dung chủ yếu là tâm lý, kỷ luật, thời tiết, dụng cụ, rất ít về đánh
✉️ Mật thư & mực vô hình
Xem cả 10 bài ›
Mật thư & mực vô hình
Mực vô hình: lịch sử và khoa học đằng sau những dòng chữ ẩn
Mực vô hình chỉ hiện chữ khi gặp nhiệt, thuốc thử hoặc đèn UV. Từ nước mật sồi thời Hy Lạp, sữa thời La Mã đến mực phát quang trên tiền và hộ chiếu hôm nay.
Mật thư & mực vô hình
Viết thư bằng nước chanh: thí nghiệm mực vô hình an toàn cùng trẻ
Chấm tăm bông vào nước chanh viết lên giấy, để khô, rồi người lớn hơ bằng bàn là hoặc máy sấy cho chữ hiện màu nâu. Cách làm, lý do khoa học và lưu ý an toàn.
Mật thư & mực vô hình
Giấu tin thời cổ: đầu nô lệ của Histiaeus và bảng sáp của Demaratus
Theo Herodotus, Histiaeus xăm tin lên đầu nô lệ rồi chờ tóc mọc, còn Demaratus khắc tin dưới lớp sáp của tấm bảng. Hai chuyện giấu tin sớm nhất được ghi lại.
📖 Người vô hình trong truyện
Xem cả 10 bài ›
Người vô hình trong truyện
Chiếc nhẫn Gyges: Plato hỏi nếu vô hình ta có còn sống tử tế
Chiếc nhẫn Gyges trong Cộng hoà của Plato giúp người chăn cừu vô hình để cướp ngôi. Glaucon dùng nó để hỏi: khi không ai thấy, con người có còn sống công chính
Người vô hình trong truyện
Mũ tàng hình của Hades và chuyến đi chặt đầu Medusa của Perseus
Mũ tàng hình của Hades do các Cyclops rèn, giúp Athena ở thành Troy và giúp Perseus thoát hai chị bất tử của Medusa. Nguồn: Iliad, Apollodorus, Chiếc khiên của
Người vô hình trong truyện
Áo tàng hình Tarnkappe trong Nibelungenlied và bi kịch của Siegfried
Tarnkappe là áo tàng hình Siegfried giành từ người lùn Alberich trong sử thi Nibelungenlied (khoảng 1200). Chàng dùng nó lừa nữ hoàng Brünhild, và điều đó giết
🕶️ Ẩn mình trên mạng
Xem cả 10 bài ›
Ẩn mình trên mạng
Ẩn trạng thái hoạt động trên Facebook và Messenger: cách làm, giới hạn
Tắt mục Trạng thái hoạt động để giấu chấm xanh; đổi lại bạn cũng không thấy ai online, và việc này không che dấu đã xem hay lượt thích bạn để lại.
Ẩn mình trên mạng
Ẩn trạng thái truy cập trên Zalo: tắt ở đâu và che được những gì
Tắt mục hiện trạng thái truy cập trong phần quyền riêng tư của Zalo để giấu dòng Vừa truy cập; việc này không che chữ Đã xem, nhật ký hay tin nhắn trong nhóm.
Ẩn mình trên mạng
Chế độ ẩn danh trình duyệt che được gì và không che được gì
Chế độ ẩn danh chỉ xoá lịch sử, cookie trên máy sau khi đóng cửa sổ; nhà mạng, mạng công ty và trang web bạn đăng nhập vẫn có thể thấy bạn làm gì.
🌌 Vũ trụ vô hình
Xem cả 10 bài ›
Vũ trụ vô hình
Vật chất tối là gì và vì sao các nhà khoa học tin nó tồn tại
Vật chất tối không phát sáng, chỉ lộ ra qua lực hấp dẫn: thiên hà quay quá nhanh, thấu kính hấp dẫn, cụm Viên Đạn. Nó chiếm khoảng 27% vũ trụ, chưa ai bắt được
Vũ trụ vô hình
Năng lượng tối là gì: vì sao vũ trụ giãn nở ngày càng nhanh
Năm 1998, hai nhóm đo siêu tân tinh xa thấy vũ trụ giãn nở đang tăng tốc. Thủ phạm được gọi là năng lượng tối, chiếm khoảng 68% vũ trụ, bản chất vẫn là ẩn số.
Vũ trụ vô hình
Hố đen không phát sáng thì chụp ảnh bằng cách nào: M87* và Sgr A*
Ảnh hố đen là ảnh khí cực nóng xoáy quanh nó, với vùng bóng tối ở giữa. M87* công bố 10/4/2019, Sgr A* ngày 12/5/2022, nhờ kính thiên văn ảo to cỡ Trái Đất.
🦠 Thế giới vi mô
Xem cả 10 bài ›
Thế giới vi mô
Leeuwenhoek: người đầu tiên thấy vi khuẩn và "những con vật nhỏ"
Antonie van Leeuwenhoek, thương nhân vải ở Delft, dùng kính một thấu kính tự mài mô tả vi sinh vật năm 1676 và vẽ vi khuẩn trong cao răng năm 1683, mở ra vi sin
Thế giới vi mô
Vi khuẩn sống ở đâu trong nhà bạn: bọt biển, thớt, khăn bếp
Nhà nào cũng có hàng nghìn loại vi sinh vật, phần lớn vô hại. Chỗ đáng để ý nhất là bọt biển rửa bát, khăn bếp, thớt và bồn rửa — những nơi luôn ẩm, có vụn thức
Thế giới vi mô
Virus và vi khuẩn khác nhau thế nào, vì sao kháng sinh không trị cúm
Vi khuẩn là tế bào sống tự sinh sản, còn virus chỉ là gói gen bọc vỏ protein, phải chui vào tế bào khác mới nhân lên. Kháng sinh diệt vi khuẩn, vô tác dụng với